wir sind bund. - Azubi A-B-C

Navigation und Service_pl

Logo - Wir sind Bund (zur Startseite)

Mach mit - gestalte Zukunft!Get involved - shape the future! Прими участие – построй будущее!Katıl - Geleceği şekillendir! Učestvuj - oblikuj budućnost! شاركنا - اصنع المستقبل! Participe - Dessine l'avenir! Partecipa - Creare il futuro! Únete - Crear el futuro! Dołącz do nas - Twórz przyszłość!

Słowniczek ucznia zawodu

Objaśnienie pojęć związanych z kształceniem zawodowym

Co to jest „wsparcie szkoleniowe w kształceniu zawodowym” („Ausbildungsbegleitende Hilfen”)? Dlaczego moje dziecko potrzebuje „zaświadczenia o niekaralności“ („Polizeiliches Führungszeugnis“)? Czy moje dziecko musi świadczyć godziny nadliczbowe w trakcie nauki zawodu?

Słowniczek ucznia zawodu to leksykon zamieszczony na stronie „planet beruf“ Federalnego Urzędu Pracy. Objaśnia on najważniejsze pojęcia dotyczące praw i obowiązków uczniów zawodu.

Tutaj zamieściliśmy jego skróconą wersję. Dalsze informacje na ten temat można znaleźć na portalu internetowym planet beruf. Prowadzący do niego link znajduje się w prawej kolumnie.

Badanie lekarskie

Przed podjęciem nauki zawodu każdy przyszły uczeń musi się poddać badaniu lekarskiemu. Zaświadczenie o odbyciu takiego badania, które Twoje dziecko musi przedłożyć w zakładzie pracy już w pierwszym dniu nauki zawodu, nie może być starsze niż 14 miesięcy.

Bez zaświadczenia lekarskiego pracodawcy nie wolno dopuścić Twojego dziecka do nauki zawodu.

Czas pracy

Dzienny wymiar czasu pracy Twojego dziecka jest określony w umowie o pracę w celu przygotowania do zawodu. Jeżeli Twoje dziecko nie ukończyło jeszcze 18. roku życia, to zgodnie z Ustawą o ochronie pracy młodocianych nie może pracować dłużej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin w tygodniu.

Czynności wykonywane w pracy / praca fizyczna

Wszystkie zadania zlecane uczniowi zawodu muszą być zgodne z celem kształcenia i dostosowane do fizycznych możliwości młodocianych. Młodzieży poniżej 18 roku życia nie wolno wykonywać prac niebezpiecznych, czyli takich, przy których istnieje niebezpieczeństwo wypadku lub zagrożenie dla zdrowa, chyba że będą to robić pod nadzorem. Obowiązek nadzoru istnieje, również jeżeli częścią kształcenia zawodowego jest praca z niebezpiecznymi substancjami lub w niebezpiecznych sytuacjach.

Dodatkowe kwalifikacje

Równolegle do praktycznej nauki zawodu w zakładzie pracy i zajęć edukacyjnych w szkole zawodowej Twoje dziecko może zdobywać dodatkowe kwalifikacje. Są to szkolenia i kursy wykraczające poza program przewidziany w regulaminie kształcenia zawodowego. Należą do nich np. kursy językowe, komputerowe prawo jazdy czy wiedza z zakresu przedsiębiorczości.

Dziennik nauki zawodu

W wielu przypadkach podczas kształcenia zawodowego Twoje dziecko będzie musiało prowadzić dzienniczek nauki zawodu. W dzienniczku tym będzie ono wpisywać, czego się nauczyło w trakcie zajęć. Prowadzony na bieżąco dzienniczek nauki zawodu jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego. Zakład prowadzący praktyczną naukę zawodu musi udostępnić uczniowi niezbędne materiały i zapewnić czas potrzebny na sporządzanie bieżących raportów w dzienniczku.

Egzamin

Zazwyczaj w każdym zawodzie, w którym odbywa się nauka trzeba zdać egzamin połówkowy i egzamin końcowy. Egzamin połówkowy ma na celu stwierdzenie zaawansowania postępów w nauce. Na jego podstawie Twoje dziecko dowie się, w jakim zakresie musi jeszcze uzupełnić wiedzę. Na czas egzaminów Twoje dziecko ma prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w zakładzie. Na egzamin końcowy zakład pracy zobowiązany jest nawet udzielić wolnego dnia w przeddzień egzaminu.

Legitymacja ubezpieczenia społecznego

Każdy pracownik otrzymuje od swojej instytucji ubezpieczeń rentowo-emerytalnych legitymację ubezpieczeniową. W dokumencie tym potwierdza się, że jest on legalnie zarejestrowany. Wraz z początkiem kształcenia zawodowego kasa chorych, w której dziecko jest ubezpieczone, zleca wystawienie takiej legitymacji. Twoje dziecko musi ją mieć ze sobą w pierwszym dniu pracy lub podać swój numer ubezpieczeniowy w zakładzie, w którym się kształci. Numer ten można znaleźć w legitymacji ubezpieczeniowej.

Obowiązek szkolny w kształceniu zawodowym

W okresie nauki zawodu Twoje dziecko ma obowiązek uczęszczać na zajęcia w szkole zawodowej. Zależnie od zawodu, zajęcia w szkole zawodowej odbywają się przez jeden lub dwa dni w tygodniu albo jako bloki zajęciowe. Blok zajęciowy oznacza kilka tygodni ciągłej nauki w formie lekcji szkolnych kilka razy do roku. Oceny i świadectwa szkoły zawodowej są tak samo ważne jak wyniki osiągane w ramach zajęć w zakładzie pracy. Na czas nauki w szkole zawodowej uczniowie zostają zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy w zakładzie.

Obowiązek zachowania tajemnicy

W każdej firmie sprawy poufne traktuje się jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Twoje dziecko jest zobowiązane do zachowania tych tajemnic tylko dla siebie i nieujawniania ich poza firmą.

Okres próbny

Czas trwania okresu próbnego jest określony w umowie o pracę w celu nauki zawodu. Zazwyczaj okres ten wynosi od dwóch do czterech miesięcy. W okresie tym firma prowadząca kształcenie zawodowe sprawdza, czy Twoje dziecko nadaje się na dane stanowisko pracy. W czasie trwania okresu próbnego Twoje dziecko może w każdej chwili wypowiedzieć umowę na piśmie bez podawania przyczyny. Tak samo zakład pracy może wypowiedzieć umowę Twojemu dziecku.

Okres trwania przygotowania zawodowego

Okres trwania nauki w oficjalnie uznanych zawodach, w których prowadzi się praktyczną naukę zawodu, wynosi z reguły od 2 lat do 3,5 roku. Zależy on od formy kształcenia i od tego, jaką szkołę dziecko wcześniej ukończyło. Im wyższy stopień ukończonej szkoły, tym większa jest szansa na skrócenie okresu nauki zawodu - jednak maksymalnie do 2 lat. Na temat możliwości skrócenia czasu nauki Twoje dziecko powinno porozmawiać z zakładem pracy prowadzącym praktyczną naukę zawodu. Okres ten zostanie zapisany w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Pomoce naukowe

Pomoce naukowe to np. narzędzia, materiały, książki oraz artykuły kreślarskie i piśmiennicze. Zakład pracy dostarcza bezpłatnie potrzebne artykuły w wystarczającej ilości. Uczniowie zawodu są zobowiązani do starannego obchodzenia się z nimi. Materiały do nauki potrzebne w szkole zawodowej dziecko musi kupić we własnym zakresie.

Praca w godzinach nadliczbowych

Jeżeli Twoje dziecko nie osiągnęło jeszcze pełnoletności, z reguły nie wolno mu pracować w godzinach nadliczbowych. Czasami jednak nie da się tego uniknąć. W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracownik musi otrzymać czas wolny od pracy w takim samym wymiarze. Dzienny wymiar godzin nadliczbowych nie może przekraczać 30 minut.

Program kształcenia zawodowego

Plan kształcenia zawodowego i jego program są zawarte w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego. Program kształcenia zawodowego jest zwykle podzielony na poszczególne lata nauki. Zakład pracy jest zobowiązany do wypełniania przewidzianego programu kształcenia. Zakres programu kształcenia jest zapisany w regulaminie kształcenia zawodowego dla każdego uznanego zawodu.

Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy

Twoje dziecko musi przestrzegać przepisów BHP w miejscu pracy. W niektórych zakładach na przykład obowiązkowe jest noszenie odzieży ochronnej albo zdjęcie biżuterii. Zalecamy, aby Twoje dziecko zapoznało się z obowiązującymi zasadami jeszcze przed pierwszym dniem pracy.

Regulamin kształcenia zawodowego

Dla każdego uznanego zawodu, w którym prowadzi się praktyczną naukę zawodu istnieje regulamin kształcenia zawodowego. Jest w nim sprecyzowany zakres nauki danego zawodu. W ten sposób gwarantuje się, że wszyscy uczniowie zawodu zdobędą takie same umiejętności i sprawności zawodowe oraz uzyskają taki sam poziom wiedzy.

Świadectwo

Tak jak w szkole, Twoje dziecko otrzymuje ze szkoły zawodowej świadectwo połówkowe i końcowe. Po zdaniu egzaminu końcowego wystawiane jest świadectwo szkoły zawodowej, Izby Przemysłowo-Handlowej (IHK) lub Izby Rzemieślniczej (HWK) oraz świadectwo ukończenia nauki zawodu z zakładu pracy. Twoje dziecko powinno skrupulatnie przechowywać wszystkie te świadectwa, ponieważ będą one w przyszłości ważne przy składaniu aplikacji o pracę.

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego

Zanim Twoje dziecko podpisze umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, powinno ją dokładnie przeczytać. Więcej informacji na temat umowy o pracę można znaleźć tutaj.

Urlop

Liczba dni urlopu, który przysługuje uczniowi zawodu w trakcie kształcenia zawodowego jest określona w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego. Jeżeli Twoje dziecko nie ukończyło jeszcze 18 lat, przysługuje mu prawo do konkretnej liczby dni urlopowych. Ustawa o ochronie pracy młodocianych zawiera następujące postanowienia: jeżeli osoba nie ukończyła 16 roku życia, przysługuje jej ustawowy urlop w wymiarze co najmniej 30 dni w roku, do 17 lat co najmniej 27 dni, do 18 lat co najmniej 25 dni, a powyżej 18 roku życia co najmniej 24 dni.

Wsparcie szkoleniowe w nauce zawodu

W trakcie przygotowania zawodowego Twoje dziecko może skorzystać z tzw. wsparcia szkoleniowego („ausbildungsbegleitende Hilfen“ (abH)) i uczestniczyć w bezpłatnych zajęciach wyrównawczych. Wniosek o przyznanie wsparcia szkoleniowego należy złożyć w dziale poradnictwa zawodowego właściwego urzędu pracy.

Wynagrodzenie w okresie kształcenia zawodowego

Wynagrodzenie ucznia nauki zawodu jest uregulowane w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego i co miesiąc przekazywane na wskazane w niej konto bankowe. Dlatego też Twoje dziecko powinno założyć własne konto bankowe. Jeżeli nie ukończyło ono jeszcze 18. roku życia, do otwarcia rachunku w banku będzie potrzebny Twój podpis.

Ustawa o ochronie pracy młodocianych

Jeżeli Twoje dziecko nie ukończyło jeszcze 18 lat, jest ono objęte ustawą o ochronie pracy młodocianych. Prawo chroni je w sposób szczególny. Na przykład przysługuje mu prawo do jednogodzinnej przerwy dziennie. Twoje dziecko ma również prawo do określonej liczby dni urlopu. Szczegóły tej ustawy znajdziesz tutaj: Jugendarbeitsschutzgesetz

Wypowiedzenie

W okresie próbnym zarówno Twoje dziecko, jak i zakład pracy może w każdej chwili wypowiedzieć umowę na piśmie bez podawania przyczyny. Czas trwania okresu próbnego jest określony w umowie o pracę w celu nauki zawodu. Zazwyczaj okres ten wynosi od dwóch do czterech miesięcy. Po upływie okresu próbnego obowiązują terminy wypowiedzenia umowy o pracę w celu nauki zawodu. Jeżeli umowa nie przewiduje terminów wypowiedzenia, obowiązuje termin ustawowy czterech tygodni. Wypowiedzenie trzeba złożyć na piśmie.

Zasiłek na kształcenie zawodowe

Zasiłek na kształcenie zawodowe (BAB) ma stanowić wsparcie finansowe nauki pierwszego zawodu. Nauka ta musi się odbywać w zakładzie pracy lub poza zakładem w zawodzie oficjalnie uznanym jako zawód, w którym prowadzi się kształcenie. W niektórych sytuacjach Twoje dziecko może uzyskać zasiłek BAB, także jeżeli uczestniczy w programach przygotowujących do podjęcia nauki zawodu (BvB). Zasiłek na kształcenie zawodowe przysługuje Twojemu dziecku jednakże, tylko jeżeli nie mieszka ono z rodzicami ze względu na zbyt dużą odległość do zakładu prowadzącego praktyczną naukę zawodu. Wniosek o zasiłek można złożyć w miejscowym Urzędzie Pracy. Za pomocą kalkulatora zasiłku (BAB-Rechner) można wyliczyć, czy dziecku przysługuje ten zasiłek.

Zaświadczenie o niekaralności

Niektóre zakłady pracy prowadzące praktyczną naukę zawodu żądają, aby Twoje dziecko przedstawiło zaświadczenie o niekaralności. Jest to urzędowe zaświadczenie o dotychczasowych karach zapisanych w rejestrze karnym. Można je uzyskać w urzędzie miasta lub gminy.

Zwolnienie lekarskie

W przypadku choroby Twojego dziecka należy z samego rana na początku dnia pracy powiadomić o tym zakład pracy. Najlepiej byłoby, aby Twoje dziecko albo któreś z rodziców zadzwoniło do instruktora zawodu lub do działu kadr. Istotne jest, aby zakład pracy otrzymał informację, jak długo mniej więcej Twoje dziecko będzie chore. W większości przedsiębiorstw zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy trzeba przedłożyć najpóźniej w trzecim dniu choroby. Dokładny sposób załatwiania tych formalności powinien być opisany w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego.